«Քո երկրի դեսպանը» Ռուբեն Ֆիլյան

«Քո երկրի դեսպանը» վեպը Ֆիլյանի արձակի ամենանշանավոր ստեղծագործությունն է։ Այն առաջին անգամ հրատարակվել է նրա մահից հետո՝ 1992 թվականին, երբ Խորհրդային Միությունը այլևս գոյություն չուներ, և անկախ Հայաստանն արդեն վերականգնել էր իր վաղուց երազած պետականությունը։
Ֆիլյանը վեպը սկսել է գրել 1975 թվականի դեկտեմբերի 10-ին և ավարտել 1978 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ 1980 թվականին նա Երևանում թողնում է վեպի ավարտուն ձեռագիրը և հեռանում Խորհրդային Միությունից։

Այս վեպը բացառիկ տեղ է զբաղեցնում հայկական արձակում։ Այն առանձնանում է մոդեռնիզմի և արևելյան փիլիսոփայության յուրահատուկ համադրությամբ։ Հեղինակը դրանում անդրադառնում է Հայաստանի պատմության կարևորագույն քաղաքական և մշակութային իրադարձություններին։ Վեպի պատմողը ներկայացված է «ՄԵՆՔ» դերանունով, որը միաժամանակ դառնում է ստեղծագործության գլխավոր հերոսը։ «ՄԵՆՔ»-ը այցելում է Հայաստանի պատմության թանգարան և տեսնում Ուինսթոն Չերչիլի, նրա օգնականի և դեպի դիտողը մեջքով կանգնած մի խումբ մարդկանց լուսանկարը։ Ինչպես բացատրում է թանգարանի ուղեկցորդը, լուսանկարն արվել է դարասկզբին։

«Քո երկրի դեսպանը», արևելահայերեն, 2022, 144 էջ, կոշտ կազմ՝ ISBN 978-9939-9285-1-7, փափուկ կազմ՝ ISBN 978-9939-9285-1-7։

Հեղինակի մասին

Ռուբեն Ֆիլյանը ծնվել է 1952 թվականին Երևանում։ Նրա առաջին գիրքը՝ «Անծանոթ ինքնակենսագրություն» պատմվածքների ժողովածուն, հրատարակվել է 1980 թվականին, իսկ «Քո երկրի դեսպանը» վեպը լույս է տեսել հեղինակի մահից հետո։ 1981 թվականին նա հեռացել է Խորհրդային Հայաստանից, եղել Ֆրանսիայում, Եգիպտոսում և Հորդանանում, դասավանդել յոգա և կարատե։ Ռուբեն Ֆիլյանը մահացել է 1983 թվականին Հնդկաստանի Գոա նահանգում։